ХХ–ХХІ ғасырлар тоғысында «қазақ музыкалық тілі» ұғымы қатаң айқындалған ғылыми категория ретінде орнығады. А. И. Мұхамбетова мен Г. А. Бегалинованың «Қазақ музыкалық тілі – мемлекеттік мәселе ретінде» атты мақаласында бұл ұғым ұлттық бірегейліктің және дыбыстық мұра мәдениетінің іргетасы ретінде қарастырылады, оны жүйелі қорғау мен мақсатты ғылыми саясат жүргізу қажеттігі атап көрсетіледі.
Г. А. Бегалинованың «Қазақ музыкалық тілі» (2001) атты диссертациясы мен кітабында [21] тұтас теориялық модель жасалады, оған мыналар кіреді:
– тілдің құрылымдық деңгейлері (лад, метроритм, фактура, форма);
– оның фольклорда, академиялық, композиторлық және бұқаралық музыкада қызмет етуін талдау;
– ұлттық бірегейлік пен тарихи жадпен байланысты ұлттың мәдени коды ретіндегі рөлін негіздеу.
Дәл осы Бегалинованың еңбектерінде термин қатаң ғылыми мазмұнға және нақты талдау әдістемесіне ие болып, қазақ музыкатануында дербес ғылыми бағыттың қалыптасқанын айқындайды.
